Założenie podmiotu leczniczego to proces wymagający starannego planowania i dopełnienia szeregu formalności prawnych, sanitarnych oraz organizacyjnych. Niezależnie od tego, czy planujesz otworzyć specjalistyczny gabinet, przychodnię czy większe centrum medyczne, ten szczegółowy poradnik przeprowadzi Cię przez wszystkie etapy, od koncepcji po przyjęcie pierwszych pacjentów. Rozpiszemy w szczegółach jak założyć podmiot leczniczy Działając zgodnie z poniższymi wskazówkami, zapewnisz swojej placówce solidne fundamenty prawne i operacyjne.
Wybór odpowiedniej formy prawnej – fundament Twojej działalności
Pierwszą strategiczną decyzją jest wybór formy prawnej, w jakiej będzie działać Twój podmiot leczniczy. Ta decyzja ma kluczowe znaczenie dla kwestii odpowiedzialności, opodatkowania oraz możliwości rozwoju.
Podmiot leczniczy a indywidualna praktyka lekarska – kluczowe różnice
Zanim podejmiesz decyzję, musisz zrozumieć fundamentalną różnicę:
- Praktyka zawodowa (indywidualna lub grupowa) jest ściśle powiązana z osobą wykonującą zawód medyczny (lekarza, pielęgniarki, fizjoterapeuty). Świadczenia zdrowotne muszą być udzielane osobiście, a zatrudnianie innego personelu medycznego w celu udzielania świadczeń jest co do zasady niemożliwe.
- Podmiot leczniczy to forma zorganizowana, która za pomocą personelu medycznego udziela świadczeń. Daje to znacznie większą elastyczność – pozwala zatrudniać lekarzy i inny personel medyczny, tworzyć wielospecjalistyczne zespoły i skalować działalność.
Dostępne formy prawne dla podmiotu leczniczego
Podmiot leczniczy może być prowadzony w niemal każdej formie przewidzianej dla działalności gospodarczej
- Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG): Najprostsza i najszybsza do założenia forma. Właściciel odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem. Idealna na start, jeśli planujesz samodzielnie zarządzać placówką, ale z możliwością zatrudniania personelu.
- Spółka cywilna: Wymaga co najmniej dwóch wspólników. Nie posiada osobowości prawnej, a za jej zobowiązania wspólnicy odpowiadają solidarnie, całym swoim majątkiem.
Spółki handlowe: - Spółka jawna lub partnerska: Umożliwiają współpracę kilku osób, w tym wykonujących zawody medyczne (spółka partnerska). Odpowiedzialność wspólników jest szersza niż w spółkach kapitałowych.
- Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.): Najpopularniejsza forma dla większych przedsięwzięć. Zapewnia oddzielenie majątku spółki od majątku prywatnego wspólników, co ogranicza ich ryzyko finansowe. Wymaga rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS).
- Spółka akcyjna: Forma przeznaczona dla największych projektów, pozwalająca na pozyskiwanie kapitału z giełdy.
Rekomendacja: Dla małych i średnich placówek najczęściej wybieranymi formami są jednoosobowa działalność gospodarcza lub spółka z o.o. Ta druga zapewnia większe bezpieczeństwo finansowe i jest postrzegana jako bardziej wiarygodna przez instytucje finansowe.
Biznesplan i rejestracja działalności – Od pomysłu do firmy
Solidny biznesplan to mapa drogowa Twojego przedsięwzięcia. Powinien zawierać analizę rynku, plan marketingowy, strukturę organizacyjną oraz szczegółowe prognozy finansowe.
Po dokonaniu wyboru formy prawnej, należy zarejestrować działalność:
Rejestracja w CEIDG lub KRS
- Jednoosobową działalność gospodarczą i spółkę cywilną rejestruje się w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
- Spółki handlowe (jawna, partnerska, z o.o., akcyjna) wymagają wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).
Uzyskanie numerów NIP i REGON: Numery te są nadawane automatycznie w procesie rejestracji firmy.
Wymagania lokalowe i sanitarne – przygotowanie placówki
Lokal, w którym będą udzielane świadczenia, musi spełniać rygorystyczne wymogi określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Przed podpisaniem umowy najmu lub kupnem nieruchomości, absolutnie kluczowe jest upewnienie się, że będzie można ją dostosować do przepisów.
Kluczowe wymogi sanepidu wobec placówek medycznych:
- Powierzchnia gabinetu: Minimalna powierzchnia zależy od rodzaju działalności. Przykładowo, gabinet dla indywidualnej praktyki lekarskiej to minimum 12 m², a gabinet lekarza rodzinnego – 15 m².
- Instalacje: W każdym gabinecie musi znajdować się umywalka z dostępem do ciepłej i zimnej wody, dozownik z mydłem, dozownik ze środkiem do dezynfekcji oraz pojemnik na ręczniki jednorazowe.
- Wydzielone strefy: Należy zapewnić odpowiednie pomieszczenia lub wydzielone miejsca na poczekalnię, szatnię dla personelu, toaletę dla pacjentów (dostosowaną dla osób z niepełnosprawnościami) oraz miejsce do składowania odpadów medycznych.
- Materiały wykończeniowe: Podłogi oraz ściany w gabinetach (do pewnej wysokości) muszą być wykonane z materiałów gładkich, łatwo zmywalnych i odpornych na działanie środków dezynfekcyjnych.
Wskazówka: Przed rozpoczęciem adaptacji lokalu zaleca się konsultację z rzeczoznawcą ds. sanitarno-higienicznych lub bezpośrednio z lokalną stacją sanitarno-epidemiologiczną (Sanepid). Przed uruchomieniem działalności konieczne jest uzyskanie pozytywnej opinii Sanepidu.
Wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą (RPWDL)
To najważniejszy i niezbędny krok, aby legalnie rozpocząć udzielanie świadczeń zdrowotnych.Działalność leczniczą można rozpocząć dopiero po uzyskaniu wpisu do rejestru.
- Organ rejestrowy: Dla podmiotów leczniczych organem prowadzącym rejestr jest wojewoda właściwy ze względu na siedzibę podmiotu.
- Wniosek: Wniosek o wpis składa się wyłącznie w formie elektronicznej za pośrednictwem systemu RPWDL. Do jego podpisania wymagany jest profil zaufany lub kwalifikowany podpis elektroniczny.
- Opłata: Wpis do rejestru podlega opłacie. W 2025 roku wynosi ona 827 zł.
- Wymagane informacje: We wniosku należy podać m.in. dane firmy, formę organizacyjno-prawną, rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń.
Uwaga na częste błędy: Jednym z częstych błędów jest próba użycia w nazwie zakładu leczniczego słowa „klinika” lub „clinic”, co jest zarezerwowane dla podmiotów powiązanych z uczelniami medycznymi.
Niezbędne wyposażenie, dokumentacja i ubezpieczenie
Wyposażenie medyczne i niemedyczne
Każdy gabinet musi być wyposażony w sprzęt i meble niezbędne do udzielania określonych świadczeń zdrowotnych.
- Wyposażenie podstawowe: Kozetka lekarska, biurko, szafki na dokumentację i leki, stolik zabiegowy.
- Sprzęt specjalistyczny: Zależny od profilu działalności (np. fotel ginekologiczny, unit stomatologiczny, aparat USG). Wszystkie urządzenia medyczne muszą posiadać odpowiednie certyfikaty.
- Środki higieniczne: Należy zapewnić stały dostęp do środków ochrony osobistej (rękawiczki, maseczki) oraz preparatów do dezynfekcji.
Regulamin organizacyjny i dokumentacja medyczna
- Regulamin Organizacyjny: Każdy podmiot leczniczy musi posiadać ten dokument, który określa jego strukturę, zadania, rodzaj działalności oraz sposób kierowania placówką.
- Prowadzenie Dokumentacji Medycznej: Podmiot jest zobowiązany do prowadzenia, przechowywania i zabezpieczania dokumentacji medycznej pacjentów zgodnie z przepisami. Podstawową formą jest dokumentacja elektroniczna (EDM). Należy zapewnić ochronę danych osobowych zgodnie z RODO.
Obowiązkowe ubezpieczenie OC
Najpóźniej w dniu poprzedzającym rozpoczęcie działalności leczniczej, musisz zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (OC). Polisa chroni przed finansowymi konsekwencjami szkód wyrządzonych pacjentom w trakcie udzielania świadczeń. Sumy gwarancyjne są określone w rozporządzeniu i zależą od rodzaju podmiotu.
Personel, kontrakt z NFZ i kontrola sanepidu
Zatrudnienie Personelu
Jako podmiot leczniczy masz prawo zatrudniać personel medyczny (lekarzy, pielęgniarki, fizjoterapeutów, rejestratorki medyczne etc.) na podstawie różnych form umów (umowa o pracę, umowa cywilnoprawna/B2B). Upewnij się, że cały personel posiada wymagane kwalifikacje i uprawnienia do wykonywania zawodu.
Współpraca z narodowym funduszem zdrowia (NFZ)
Jeśli chcesz świadczyć usługi w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej, musisz podpisać umowę z NFZ. Wiąże się to z koniecznością wzięcia udziału w konkursie ofert i spełnienia dodatkowych, szczegółowych warunków określonych przez Fundusz.
Kontrola sanepidu
Bądź przygotowany na kontrolę Państwowej Inspekcji Sanitarnej, która może odbyć się zarówno przed rozpoczęciem działalności, jak i w trakcie jej prowadzenia. Inspektorzy sprawdzają zgodność stanu faktycznego z przepisami, w tym czystość, procedury sterylizacji, postępowanie z odpadami medycznymi i prowadzoną dokumentację.
Założenie podmiotu leczniczego to ambitne, ale i satysfakcjonujące przedsięwzięcie. Kluczem do sukcesu jest rzetelne przygotowanie, dbałość o szczegóły formalno-prawne i nieustanne stawianie na najwyższą jakość świadczonych usług
Potrzebujesz pomocy? Załóż podmiot leczniczy z RozliczeniaMedyczne.pl
Założenie podmiotu leczniczego to ambitne i satysfakcjonujące przedsięwzięcie, jednak jak widać, wiąże się z ogromem skomplikowanych formalności. Proces ten wymaga nie tylko wiedzy medycznej, ale również biegłości w przepisach prawnych, sanitarnych i administracyjnych. Jeśli ogrom dokumentacji, procedur rejestracyjnych i urzędowych wymogów wydaje się przytłaczający, nie musisz przechodzić przez to sam.
W RozliczeniaMedyczne.pl specjalizujemy się w kompleksowej obsłudze procesu zakładania placówek medycznych. Zdejmujemy z Twoich barków cały ciężar „papierologii” – od wyboru formy prawnej, przez przygotowanie wniosków do RPWDL.
